Płyty wiórowe, paździerzowe i pilśniowe oraz płyty z tworzyw sztucznych
Wymienione w tytule płyty są objęte następującymi ważniejszymi normami:
PN-74/D-02001. Płyty z cząstek lignocelulozowych. Nazwy i określenia. PN-76/D-97000. Płyty stolarskie.
BN-80/7123-04.01. Płyty wiórowe prasowane. Podział, nazwy i określenia. BN-80/7123-04.11. Płyty wiórowe prasowane zwykłe. Wymagania. BN-77/7122-11.01. Płyty pilśniowe. Podział, nazwy i określenia. - BN-72/7124-02.” Płyty paździerzowe. BN-76/7124-04. Płyty wiórowo-paździerzowe. BN-74/7129-01. Płyty stolarskie komórkowe.
Poza tym istnieje wiele innych norm na płyty specjalne, oklejane laminatami lub okleinami sztucznymi, lakierowane, malowane itp., których wymienianie nie jest tu potrzebne. Poniżej zostaną omówione te cechy i właściwości płyt, które decydują o ich przydatności do: ‘
* fornirowania i oklejania laminatami, folią z tworzyw sztucznych itp.,
* malowania powierzchni farbami i emaliami,
* lakierowania, czyli wykończania przezroczystego.
Do fornirowania oraz oklejania laminatami i folią z tworzyw sztucznych nadają się wszystkie płyty meblowe i inne określone podanymi normami, o wilgotności 6—12*/o, pod warunkiem -spełniania do*-datkowych wymagań, a mianowicie: dopuszczalne odchyłki grubości płyt nie powinny przekraczać ± 0,15—0,2 mm w przypadku płyt poddawanych, po fornirowaniu lub oklejaniu, wykończaniu na połysk i ±0,2— / 0,3 mm w przypadku płyt poddawanych, po fornirowaniu lub oklejaniu, wykończaniu na mat oraz w przypadku płyt poddawanych oklejaniu . laminatami. Ponadto płyty przygotowane do wykończania powinny wykazywać chropowatość określoną normą PN-76/D-01005 wg 7 klasy chropowatości, czyli 12,5—25 [xm. Z porównania tych wymagań z odpowiednimi danymi cytowanych norm wynika, że warunki te nie są w pełnym zakresie spełniane przez płyty dostarczane przez wytwórnie. Na przykład dopuszczalne odchyłki grubości wg BN-80/7123-04.11 mogą wynosić: dla płyt wiórowych prasowanych
o grubości t 8—12 mm ± 0,2—0,4 mm
o grubości 15—25 mm ± 0,3—0,5 mm
dla płyt paździerzowych szlifowanych dwustronnie ±0,5 mm.
dla płyt pilśniowych
Z pomiarów odchyleń grubości dokonywanych w praktyce wynika, że dostarczane płyty pod tym względem nie spełniają nawet wymagań norm. Także chropowatość badanych płyt we wszystkich przypadkach przekraczała gróną dopuszczalną granicę. Dlatego płyty przed wykończaniem muszą być odpowiednio przygotowane.
Ponieważ krajowe .płyty meblowe nie spełniają warunków określonych wymaganiami nowoczesnego, zmechanizowanego procesu wykończania, przed poddaniem ich oklejaniu, fornirowaniu, malowaniu i lakierowaniu należy .ujednolicić grubość płyt na całej powierzchni. Przy mniejszych odchyłkach grubości ujednolicenie osiąga się przez szlifowanie na szlifierkach walcowych lub taśmowych, a przy większych — również przez struganie na dokładnych strugarkach dwustronnych.
Należy jednak podkreślić, że ujednolicenie grubości przez struganie może powodować naruszenie struktury płyty, przez co staje się ona mniej stabilna i łatwiej ulega paczeniu. Dlatego trzeba dążyć do tego, aby wytwórca zapewnił zgodność dopuszczalnych odchyłek grubości płyt z wymaganiami procesu wykończania. U użytkownika płyty powinny być co najwyżej szlifowane i oklejane. W przypadku konieczności strugania należy przestrzegać, aby z obu stron były zestrugiwane identyczne warstwy.
Inną istotną cechą płyt jest jednolita struktura na całej długości i szerokości, tj. brak rozwarstwień i pęcherzy; płyta w każdym miejscu swojej powierzchni powinna przede wszystkim wykazywać jednakową masę właściwą (gęstość). Dopuszczalne normami odchyłki gęstości są zdecydowanie za duże i ujemnie wpływają na proces wykończania, szczególnie przy fornirowaniu i oklejaniu, a także przy lakierowaniu i malowaniu. Przy oklejaniu i fornirowaniu powoduje to niejednakowy nacisk jednostkowy w poszczególnych miejscach, zaś przy lakierowaniu i malowaniu — różną chłonność materiałów wykończeniowych i ewentualne miejscowe zmatowienie powłoki wykończeniowej.
Płyty spełniające omówione wyżej wymagania oraz zgodne z normami w innych parametrach po oklejeniu lub fornirowaniu mogą być poddawane wykończaniu kryjącemu lub przezroczystemu, tj. malowaniu lub lakierowaniu, w przypadku nawet bardzo dużych wymagań odnośnie jakości wykończenia.
